آینده‌پژوهی مشاغل

مطالعه پژوهشی در خصوص آینده مشاغل در استان خوزستان

چرا آینده‌پژوهی مشاغل متولد شد؟

مهارت‌آموزی زمانی اثربخش است که با نیازهای واقعی بازار کار منطقه هم‌خوانی داشته باشد. حتی اگر بهترین روش‌های آموزش مهارت اجرا شود، اما مهارت‌ها با فرصت‌های شغلی موجود یا آینده استان هم‌راستا نباشد، احتمال دستیابی فرد به اشتغال پایدار به شدت کاهش می‌یابد. بررسی وضعیت هنرستان‌ها و مراکز فنی‌وحرفه‌ای استان خوزستان نشان می‌دهد که توجه کافی به موضوع «تناسب مهارت‌آموزی با اشتغال منطقه‌ای» وجود ندارد. این خلأ موجب ایجاد دوره‌های آموزشی می‌شود که به اشتغال‌پذیری افراد کمکی نمی‌کند و منابع آموزشی و مالی هدر می‌رود. همین نیاز جدی، چرایی اصلی تعریف پروژه آینده‌پژوهی مشاغل خوزستان با تمرکز ویژه بر جزیره مینو است.

آینده‌پژوهی مشاغل در خوزستان کدام گره را باز می‌کند؟

این پروژه مشکل ناهماهنگی میان آموزش مهارت و بازار کار واقعی را هدف قرار می‌دهد. نبود اطلاعات معتبر درباره مشاغل آینده‌دار استان باعث شده بسیاری از مراکز آموزشی بدون نقشه راه و بر اساس حدس و تجربه گذشته عمل کنند. نتیجه آنکه جوانان مهارت‌هایی می‌آموزند که در منطقه تقاضای کافی ندارد یا در سال‌های آینده جای خود را به مهارت‌های جدید می‌دهد.

این پروژه با شناسایی رشته‌های آینده‌دار و تعیین مهارت‌های مورد نیاز هر حوزه، امکان برنامه‌ریزی واقعی، هدفمند و مبتنی بر داده را فراهم می‌کند. به این ترتیب، هنرستان‌ها، مراکز فنی‌وحرفه‌ای و حتی نهادهای دولتی می‌توانند سیاست‌ها و برنامه‌های تجهیز، آموزش و اشتغال خود را بر پایه شناخت معتبر از آینده بازار کار تنظیم کنند.

راه حل کارساز

یک مطالعه آینده‌پژوهی مبتنی بر داده‌های معتبر و تحلیل کارشناسی با یک تیم متخصص که پیش‌تر تجربه انجام پروژه آینده‌پژوهی مشاغل در سطح وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را داشتند آغاز شد. این تیم با استفاده از داده‌های جدید، روندهای اقتصادی، ظرفیت‌های محیطی، مزیت‌های نسبی منطقه و تحلیل سناریوهای آینده، مشاغل پررونق استان خوزستان در سال‌های پیش‌رو را شناسایی کرد.

در کنار شناسایی حوزه‌های شغلی آینده‌دار، مهارت‌های ضروری برای ورود به این مشاغل نیز تحلیل و استخراج شد. خروجی این طرح، مجموعه‌ای از توصیه‌های دقیق برای تجهیز هنرستان‌ها و مراکز فنی‌وحرفه‌ای، بازنگری در برنامه‌های آموزشی و هدایت نهادهای فعال به سمت آموزش‌های واقع‌بینانه و آینده‌نگر بود. این نتایج همچنین می‌تواند در اختیار سایر نهادها و دولت قرار گیرد تا سیاست‌گذاری‌های کلان مبتنی بر آینده بازار کار استان انجام شود.

فرایند آینده‌پژوهی مشاغل خوزستان

گردآوری داده‌های پایه و مطالعه گزارش‌های پیشین

انجام مطالعات میدانی و شناسایی روندهای مؤثر بر آینده مشاغل

اجرای مصاحبه‌ها و نشست‌های تخصصی با ذی‌نفعان

تحلیل آینده مشاغل و شناسایی حوزه‌های اقتصادی آینده‌دار

تدوین خروجی‌ها و ارائه نقشه راه توسعه مهارت

معیارهای کارساز در انتخاب مراکز مورد حمایت

  • اثرگذاری نتایج پژوهش بر رویکرد و عملکرد موسسه 
  • نبود پژوهش مشابه در کشور 
  • انجام فعالیت توسط تیم متخصص در حوزه اندیشه و میدان 
  • امکان عمومی کردن نتایج و ارتقای دائمی آن توسط نهادهای نیکوکاری و فعالان حوزه